Mevlit nedir?-2

0 oy
52 gösterim
2 Ocak Din - Felsefe kategorisinde NedirKimdir (699,500 puan) sordu

Mevlit nedir?-2

Mekke’de düzenlenen mevlit merasimlerinin çok ihtişamlı olduğu ve mevlit törenlerinin Anadolu’da olduğu gibi icra edildiği ifade edilmektedir.

Mevlit okuma / okutma nedenleri aşağıdaki gibi sıralanabilir:

1.Kutsal gecelerde (İslam Peygamberi’nin doğum yıldönümü olan Rebiü’l-evvel ayının on ikinci gecesi, Recep ayının ilk Cuma gecesi olan regaip kandili, Recep ayının yirmi yedinci gecesi olan miraç kandili, Şaban ayının on beşinci gecesi olan berat gecesi, Ramazan ayının yirmi yedinci gecesi olan kadir gecesi, Ramazan ayı içerisinde, kurban bayramı gecelerinde).

2.Çeşitli vesilelerle şehitlerin “ruhlarını taziz için” (yıldönümleri, herhangi bir Cuma günü veya gecesi).

3.Bir kişinin ölümünde (toprağa verilmesinin ilk gecesinde, ölümünün üçüncü, kırkıncı veya elli ikinci gecesinde, ölüm yıldönümlerinde).

4.Adaklarda (Cuma günü veya gecesi okutulmak üzere, erkek veya kız çocuğu isteğinde, sınav kazanmada, bir işe veya memuriyete tayin veya terfide, ev sahibi olunduğunda, bir felaketten kurtulmada vs.).

5.Mahalli şöhret sahiplerinin “ruhlarını taziz için” (teşekküller veya şahıslar tarafından, Cuma günü veya gecesi, pazartesi gecesi).

6.Dini veya içtimai kurumların açılışında (temel atma töreninde, ticari bir ortaklığın kuruluşunda, gündüz veya gece).

7.Hac dönüşünde (hacının kendisi veya ailesi tarafından uygun görülen bir günde).
8.Doğumlarda (doğum günü, yıldönümü, doğumun yedinci günü, doğumun kırkıncı günü, çocuğa ad verme günü).

9.Sünnet (sünnet töreninin yapıldığı gün, sünnetin yedinci günü).

10.Okula-okumaya başlama (Kur’an öğrenimine başlama günü, Kur’an’ın hatmedilmesinde, ilkokula başlama günü).

11.Askerlik (askere uğurlama veya askerden dönmede).

12.Evlenme (söz kesimi, nişan, düğün töreni).

13.Şükür için (sevinçli olayların kutlanmasında).

14.Yağmur duasına çıkarken 

Bazı yörelerde, evlilikten sonra “duvak mevlidi” okutulur. Bu ritüelle, ilahi uğur dilenir. Bu merasimden sonra; şeker, şerbet ve yemek dağıtılır. 

Özellikle tanınmış kişilerin ölüm yıldönümlerinde mevlit okutulacağının ilanı gazeteler yoluyla yapılabilmektedir. Basın–yayın araçlarının yaygınlaşmasıyla birlikte ilanlar, daha geniş kesimlerin ulaşacağı araçlarla (özellikle televizyon) yapılmaya başlanmıştır.

Mevlit törenleri; cami, müstakil veya apartman daireleri, köy odaları, kır, açık hava vs. yerlerde yapılabilirken, son zamanlarda düğün salonları, lokanta, çay bahçesi gibi mekânlar da kullanılabilmektedir. 

Özellikle televizyondan canlı veya banttan mevlit törenleri de günümüzde çokça yaygınlaşmıştır. Kutsal kabul edilen gecelerde, televizyon kanallarının büyük çoğunluğunda bu yayınlar yayınlanmakta ve o gece herhangi bir programda bulunmayan kişiler, bu yayınları dinleyebilmektedirler.

Mevlit törenlerine her kesimden (erkek, bayan, çocuk) katılım olmakta ve aynı mekânda farklı bölmelerde oturmak suretiyle bu dinsel merasim ifa edilmektedir. Cami, gibi yerlerde, kadınlar ayrı bir bölümde bulunurken, ev gibi daha küçük mekânlarda ise farklı odalar tercih edilmektedir.

Mevlit okuma veya okutma, Türk halkı arasında yaygın olarak yerine getirilmektedir. Bunun yanında, “hatim indirme” biçimindeki dinsel törenler de yaygındır. Yapılan bir araştırmada; ailelerin %43.0’ının yılda bir kez, %19.0'ının birkaç yılda birkaç kez mevlit okuttukları ortaya çıkmıştır. 
Yasa'nın, kırsal kesimde yapmış olduğu bir araştırmada (1960); en çok Ahmediye, Muhammediye, Kur'an, Mızraklı İlmihal ve Mevlit gibi kitapların mevcut olduğu görülmüştür.

Mevlit törenlerinin, Türk toplumunda kadınlar arasında çok daha sevildiği ve önemsendiği dikkat çekmektedir. Bunun nedenleri; Mevlit’in ana temasının kadınlar için önemli bir hadise olan doğumdan bahsetmesi, kadınların kendi dünyaları dışına çıkmalarına olanak sunması, bu dinsel ritüellerin bir törenden çok bir ibadet olarak kabul görmesi vb. biçiminde sıralanabilir.

Mevlit benzeri törenlerin, özellikle bazı toplumlarda uygulanması ve önemsenmesi ile ilgili çeşitli görüşler mevcuttur. Buna göre, anadilin Arapça olmadığı toplumlarda, dinsel ritüellerin daha da “inceldiği”, “kalabalıklaştığı” ve kutsallık atfedilen unsurların çoğaldığı ifade edilmektedir. Bu uygulamada, bilinmeyen bir dille ibadet yapılmasının etkili olduğu dile getirilmektedir. Hatta gelenekler ve örflere karşı da bir kutsiyet atfedilmektedir. 

Arapça bilen Müslüman toplumlarda; dinin, daha çok “rasyonel formları” ve “selefi yorumları” güçlü iken, Arap dışı toplumlarda, mistik unsurların daha çok yaygınlık kazandığı görülmektedir. Gelenek, örf, velilerin menkıbeleri ve diğer bazı dinsel ritüeller, daha çok “halk İslam'ı” olarak adlandırılmaktadır. Mevlit de, halk İslam'ının önemli unsurlarından biri olarak kabul edilebilir. 
“Halk İslam’ı” veya “volk İslam”ın birtakım uygulamalarının yaygınlık kazanmasında, din görevlilerinin etkisi büyük olurken, mevlit törenlerinin icra edilmesinde din görevlilerinin önemli bir konumda bulundukları ifade edilebilir.

Mevlit törenlerinin; İslam Peygamberi’nin doğumundan ölümüne kadarki hayatını anlatma, Kur’an dinleme ve ibadet vesilesi olarak dinsel fonksiyonu; insanlar arasında tanışma, hatırlaşma, bir araya gelmek suretiyle insanların kaynaşmasını sağlaması yönüyle toplumsal fonksiyonu; kendine has musikisi, ilahileri ve edibi kıymetiyle kültürel fonksiyonu; mutluluk ve kederde birleştirmesi yönüyle de moral fonksiyonlu olduğu dile getirilebilir.

Ölüm ve ölümlerdeki törenlerle ilgili olması yönüyle üzerinde durulması gerekli olan konulardan birisi de Kur’an’ın hatmedilmesidir. Hatim; Kur'an'ın baştan sona kadar okunmasıdır. Peygamber döneminden itibaren, Kur'an'ın ezberlenmesi ve dolayısıyla sık sık hatmedilmesi yaygın bir gelenek olarak uygulama alanı bulmuştur. 

“Asr-ı Saadet” olarak adlandırılan dönemde, Kur'an'ın hatmedilmesi o kadar yaygındır ki, Kur'an'ı günde iki defa hatmedenlerden bahsedilmektedir. Hatim merasimleri, Peygamber döneminden günümüze dek devam edegelmiştir. Bu dinsel ritüel, “hayırlı” bir olayın sonrasında veya bir “sıkıntı” durumunda yaygın olarak icra edilmektedir. 

Kur'an'ın, hafızlar tarafından cemaat karşısında okunması, İslami literatürde “mukabele” olarak tanımlanmaktadır. Bu merasimler, daha çok Ramazan ayında cami, mescit ve evlerde yapılmaktadır. İslam dininin kutsal kitabı Kur'an, nazil olduğu dönemden itibaren, bu dinin müntesipleri tarafından okunmakta ve emirleri yerine getirilmektedir. 

Kur'an'ın öğrenilmesi, öğretilmesi ve okunması; Peygamber ve sonraki dönemlerde ortaya çıkan mezheplerin temsilcileri tarafından tavsiye edilmesine rağmen, Kur'an okumasını bilmeyen Müslümanlar daima var olagelmişlerdir. Bu durum karşısında, Kur'an'ı başkalarına okutmak biçiminde bir uygulama başlamıştır.

İlgili sorular

0 oy
61 gösterim
0 oy
82 gösterim
0 oy
270 gösterim
0 oy
88 gösterim
+1 oy
146 gösterim
+1 oy
35 gösterim
0 oy
58 gösterim

...